Op de vijftiende avond van de lezingenreeks van de Twentse Tijdreizigers sprak Hans Verbeek over ‘DE VERGETEN MINISTER-PRESIDENT’, de titel van zijn integrale versie van zijn proefschrift, waarop hij in april 2026 promoveert.
Het boek de vergeten minister-president beschrijft het leven en de loopbaan van de eerste minister-president van Nederland, Gerrit Schimmelpenninck (1794-1863). Naast koning Willem II, Johan Rudolf Thorbecke en Dirk Donker Curtius was hij een belangrijke hoofdrolspeler in 1848, het jaar van de grondwetsherziening die fundamenteel zou zijn voor de ontwikkeling van de Nederlandse parlementaire democratie. In dat jaar bekleedde hij als eerste Nederlandse politicus de functie van minister-president. Schimmelpennincks opvattingen over de grondwet verschilden wezenlijk van die van zijn zelfbenoemde ‘vijand’ Thorbecke. Zij hadden uiteenlopende denkbeelden over de nieuwe grondwet, maar het beeld dat Schimmelpenninck een verstokte conservatieve graaf was, die niets van grondwetswijzigingen wilde weten, wordt in deze biografie flink genuanceerd.
Het ‘Britse model’ zag hij als voorbeeld voor de Nederlandse staatsinrichting en als leidraad voor een nieuwe grondwet in Nederland. Aan de hand van een nauwgezette reconstructie van de politieke en maatschappelijke gebeurtenissen tussen maart en mei 1848 beschrijft dit boek de opkomst en ondergang van deze markante man, die behalve politicus ook directeur was van de Nederlandsche Handel-Maatschappij (NHM) en diplomaat in Londen en Sint-Petersburg. Dankzij niet eerder gebruikte bronnen wordt met dit boek de politieke en diplomatieke geschiedschrijving over de negentiende eeuw aangevuld met interessante nieuwe perspectieven.
Een belangrijk deel van deze biografie is gewijd aan Schimmelpennincks diplomatieke carrière. In Londen ontwikkelde hij niet alleen zijn ideeën over de staatsinrichting, maar moest hij ook enkele langslepende conflicten tussen Engeland en Nederland over de koloniale politiek en de behandeling van slaafgemaakten in de Nederlandse koloniën beslechten. Ook komt de rol aan de orde die hij speelde bij de ontwikkeling van de textielindustrie in Twente.
Een korte video impressie van de lezing kunt u hier bekijken: Lezing de vergeten Minister President